Самарқандда яхши уста қандай танлаш керак
Уйда нимадир бузилди. Кран оқяпти, чироқ ўчди, эшик беркилмаяпти. Бирор танишинг «менда уста бор» дейди, лекин сиз уни танимайсиз. Қандай қилиб ишончли уста топиш мумкин?
Биз 5 та содда саволни тўпладик. Уларни ҳар бир устадан сўранг — ишингиз бошланмасданоқ сизга кўп нарса тушунарли бўлади.
Савол 1. «Шу ишни илгари қилганмисиз?»
Ҳар бир уста ҳамма ишни қила олмайди. Бир устанинг қўли электрда, иккинчиси сантехникада, учинчиси фақат бетонга яхши. Очиқ сўранг — у одам айнан шунга ўхшаш ишни қанча марта қилган.
Агар жавоб «ҳа, кўп қилганман» бўлса — мисол сўранг. Қаерда, қачон, эшаси билан гаплашиш мумкинми. Ҳақиқий уста бундан хижолат бўлмайди.
Савол 2. «Нархни олдиндан айтиб берасизми?»
Бу муҳим: устадан ёзма ёки оғзаки таклиф олинг. Қанча материал керак, қанча иш ҳақи, қанча вақт олади.
Ёмон белги: «келиб кўриб айтаман, ҳозир тахминан 500 минг». Бу гап тугагандан кейин «билмадим, ишлар чиқиб қолди, 1.5 миллион бўлди» дейилишига олиб келади. Шахсий тажрибада ҳаммамизда бўлган.
Яхши белги: уста тахминни айтади ва «материалга қанча кетади, иш ҳақи қанча» деб бўлиб ҳисоблаб беради.
Савол 3. «Кафолат борми?»
Кафолат сўз олиб юргувчи нарса эмас. Сантехник кран ишини қилса — 6 ой давомида яна оқса, у бепул келиб тузатиши керак. Электрик розетка ўрнатса — куйиб қолса, у жавобгар.
Айтиб қўйинг: «агар ишингиз қилгандан кейин 1 ой ичида ёна бузилса, мен сизни қайта чақираман — текин келасизми?» Жавоб «албатта» бўлиши керак. Иккиланиш ёки баҳона бошланса — бошқа устани қидиринг.
Савол 4. «Қачон бошлай оласиз?»
Жуда банд устадан 2 ҳафта кутиш керак бўлади. Бўш устадан бугун бошлай олади. Шу ердан хулоса чиқариш мумкин:
- «Бугунги соат 4 да келаман» — яхши.
- «Эрта-индин — биз сиз билан боғланамиз» — ёмон. Ҳозирги ишлари тугаб қолмаганда қачон сизга вақт ажратади?
- «1 ҳафтадан кейин» — нормал, банд лекин ўз ишига жиддий ёндашади.
Шошилаётган бўлсангиз — бир неча устадан сўранг, кимда вақт борлигини билиб олинг.
Савол 5. «Тўлов қандай?»
Ҳақиқий уста олдиндан 100% тўловни талаб қилмайди. Анъанавий тартиб:
- 30% олдиндан — материал учун
- 40% иш ярмида — иш кетаётганда
- 30% иш тугагандан кейин — ҳаммаси яхши экан деб тасдиқлагандан кейин
Агар уста ҳаммасини олдиндан сўрайди — қочинг. Кўп ҳолатда бу одам ишни ярим қолдириб кетишга тайёр.
Қўшимча белгилар
Ишончли устани кўпинча шу нарсалардан билиш мумкин:
- Воситаси ўзининг — ўзининг тариш, перфоратори, эшалаги бор. «Сизда асбоб борми?» деб сўрамайди.
- Кийими ишга мос — нозик кўйлак билан бетон қуйишга келмайди.
- Гапиради аниқ — «билмадим», «балки», «ҳа майлда» сўзларини ишлатмайди. У ё билади, ё биламан деб бошланган бўлади.
- Қоғоз ёки чек беришга тайёр — ҳар бир ишни ёзиб бериши керак эмас, лекин «эслатма» қолдирса яхши.
Энг муҳими
Биринчи бор уни чақирганингизда — каттароқ ишга бўлмасин. Кичик иш беринг: «бу кран оқишини тузатинг». 2 соат, 100 минг сўм. Шу ишда сиз кўрасиз — у одам сиздан йиғлай олами, чалкаштирами, вақтида келами.
Шундан кейин, агар яхши чиқса, катта ишни беришингиз мумкин.
ustabaza.uz да рўйхатдан ўтган усталар ўзи топадиган мижозлар — ишончга суяниб ишлайди. Шарҳ ёзиш ва шикоят қилиш имконияти борлиги учун улар ҳар бир ишга жиддий қарайди.